Namanya akeh. Juga sangat dawa. Tapi sehari-hari mung dipanggil Cakil. Orangnya kurus tinggi. Rambute gondrong. Dan, maaf, mrongos. Alias giginya tongos, maju.
Sehari-hari si Cakil ini kerjane neng pabrik. Dadikaryawan di bagian produksi.
Karena masa kerjanya sudah lama, pria yang senengane ngalas-saba alas-ini pangkate agak tinggi.
Jadi mandor. Tukang ngawasi pekerja sing lain. Cedak dengan bos-bos di pabrik tersebut.
“Jaman saiki, jadi buruh kuwi kudu luwih pinter. Sudah bukan jamane maneh demo-demo neng ratan. Bengok-bengok menuntut hak. Iku wis kuno,” cerocosnya di satu siang, di warung pinggir sawah Tumaritis.
Baca Juga: Pasar Malam Sirkus Edan
Siang itu, warung milik Yu Limbok itu ramai pelanggan. Hampir semua dengklek dan kursi terisi. Nanging, tidak ada yang menanggapi omongan Cakil itu.
“Saiki itu jamannya kerja keras dan kerja tekun. Ora usah mikiri macem-macem. Yang penting kerja, perusahaan jadi besar. Urip bisa penak. Bayangkan yen awake dewe tidak punya pekerjaan. Apa sing dibuat nguripi anak bojo?” Cakil terus ngoceh dengan pemikiran dan pendapatnya.
Mbilung yang lungguh persis di dekatnya lama-lama terpancing. Sambil melirik dia pun bertanya,” Lha maksudmu kuwi apa to Kang Cakil?”
Baca Juga: Mayday!Mayday!Mayday!
“Ya maksudku kuwi, awake dewe ora perlu ikut-ikutan demonstrasi. Wong merayakan hari buruh kok demonstrasi. Ora malah seneng malah dadi lara kabeh karena harus bentrok dengan polisi,” jawab yang ditanya.
“Lha sapa to sing demonstrasi?” Mbilung kian dalam menanggapi.
“Lho, piye to kowe kuwi Lung? Ya buruh-buruh sing sok idealis kuwi. Berlagak mementingkan kepentingan temannya. Trus demo neng dalan. Dadi anarki, tukaran dengan polisi. Mulih pada benjot kabeh dipukuli aparat,” panjang lebar Cakil menjelaskan.
“Kowe berarti ora idealis yen ngunu Kil?” Udel alias Kanthong Bolong mulai terpancing.
Baca Juga: Ngatasi Masalah dengan Masalah
“Ya bukan ngunu to Kang. Aku ya tetep idealis, mikiri nasib kanca. Nanging, ora dema-demo kayak ngunu. Ngentek-ngenteki tenaga wae,” kilah Cakil, sambil nyruput kopi nasgithel yang hampir menyentuh dasar cangkir.
“Mereka demonstrasi kan pasti ana alasane Kil. Kayak masalah kesejahteraan buruh sing belum tercukupi dengan baik,” Kantong Bolong terus mendesak.
“Lho, pokok awake dewe kerja bagus, ya sudah pasti perusahaan akan memberi kita upah sing layak to Kang. Ya contohe aku ini. Saiki kan dipercaya dadi mandor, ngawasi kanca-kanca yang lain?”
“Iya pas awakmu kepenak. Sing liyane? Sing upahe mung cukup gawe mangan sabendina tapi kurang untuk biaya yang lain bagaimana? Sing jam kerjanya melebihi aturan tapi ora diitung lembur? Sing bayarane di bawah upah minimum? Apa semua kudu seneng-seneng?” kali ini Togog yang berusaha menyergah omongan Cakil.
Baca Juga: Adoloscene
“Jenenge pengusaha kan kudu mentingne usahane to Kang. Dadi, ya gapapa bayar murah nanging kan buruh bisa kerja. Yen ngotot bayaran gede tapi pabrike langsung kukut kepiye?” Cakil terus berkilah membela pemikirannya.
“Yo gak bisa kayak itu Kil. Buruh lan sing duwe pabrik kudu saling memahami. Pengusaha kuwi ya kudu nuruti aturan. Yen wis ditetapkan upahnya harus sebesar kuwi, ya kudu dituruti. Yen ora, kuwi pada wae dengan dolim neng wong cilik,” Bawor punya peluru untuk menyerang Cakil.
“Kalau buruh tetap demo, kuwi mesti ada jalarane, ada sebabnya. Pasti ada yang tidak terpenuhi hak-haknya. Dadi, tidak bisa hanya melihat sepihak buruh sing demo terus dicap anarki. Ora fair yen seperti itu,” Bawor melanjutkan.
Baca Juga: Pahlawan
“Kudune, saiki kembali neng masing-masing buruhnya. Kalau ingin demo ya mangga, wong kuwi juga dilindungi undang-undang. Mau merayakan hari buruh dengan senang-senang ya silakan saja. Yang penting, semua sesuai aturan. Sing demo ya ora oleh anarki. Tidak boleh merusak,” Nala Gareng memberi jalan tengah.
“Tapi aja kuatir Kil, ora kabeh buruh milih demonstrasi. Kuwi, Kang Parmin lan Kang Paijo ora ngerti apa iku hari buruh. Padahal dia juga seorang buruh,” Mbilung bersuara.
“Lho, buruh neng endi mereka Lung?” Cakil penasaran.
“Buruh tani. Kadang dadi buruh matun atau buruh petik lombok,” jawab Mbilung enteng sambil menghabiskan minumannya. Ora peduli Cakil sing mbesengut.
Editor : Ilmidza Amalia Nadzira